آخرین دستاوردها
خانه - دستاوردها و اختراعات - برای نخستین بار در کشور جداسازهای لرزه ای طراحی و تولید شد

برای نخستین بار در کشور جداسازهای لرزه ای طراحی و تولید شد

پژوهشگران و محققان دانشگاه صنعتی شریف برای نخستین بار در کشور موفق به تولید جداسازهای لرزه ای شدند. هم اکنون این دستاورد ارزشمند در مرحله تولید صنعتی قرار دارد. این فناوری می‎تواند ساختمان‎ها، پل‎ها و تجهیزات را در برابر زلزله محافظت کرده و از انتقال ارتعاشات قوی زمین به سازه‎ها جلوگیری کند. به کارگیری این جداساز لرزه ای در پل‎ها راه حل مناسبی برای پاسخ به چالش انقباض و انبساط حرارتی عرشه پل‎هاست. بهره گیری از فناوری جداسازهای لرزه ای، مناسب ترین شیوه برای ارتقای ایمنی لرزه ای ساختمان‎های با اهمیت بالا همانند بیمارستان‎ها، مراکز امداد و نجات و مخابرات به شمار می‎آید. هنگام وقوع زمین لرزه، حرکت قوی زمین، نیروهای افقی شدیدی را به سازه‎ها وارد می‎کند که در مواردی موجب تخریب و فرو ریزش آنها می‎شود.

جداساز لرزه ای که در دانشگاه صنعتی شریف طراحی و ساخته شده است، مانند یک ضربه‎گیر انعطاف پذیر بین پی و سازه ساختمان قرار گرفته و همان طور که وزن ساختمان را تحمل می‎کند از انتقال لرزش‎های افقی شدید زمین به سازه تا حد زیادی جلوگیری می‎کند. چنین عملکردی به ویژه در ساختمان‎های چند طبقه بسیار تاثیرگذار است، زیرا در این گونه ساختمان‎ها، بیشینه شتاب افقی وارده بر طبقات بالایی سازه در حین زلزله تا چند برابر میزان شتاب ورودی ناشی از زلزله می‎رسد. اما به گفته مسئولان پروژه ساخت جداساز لرزه ای، آزمایش‎ها نشان داده به کارگیری این جداسازها نه تنها از افزایش نیروها در طبقات بالا جلوگیری می‎کند بلکه به کاهش آن‎ها نیز می‎انجامد. یکی از مهم ترین مشخصه‎های جداسازهای لرزه ای که در کیفیت جذب نیروهای لرزه ای تاثیر می‎گذارد، میرایی* موثر جداساز است و این ویژگی که در فناوری‎های معمول بین ۳ تا ۵ درصد تغییر می‎کند، در جداساز طراحی شده توسط دانشگاه صنعتی شریف به ۱۰ درصد میرایی بحرانی می‎رسد. هر چند این جداساز که بیش از ۹۷ درصد آن را لاستیک طبیعی تشکیل می‎دهد، ظاهر ساده ای دارد اما تولید آن از فناوری پیچیده‎ای برخوردار است.

جداساز لرزه ای ساخت ایران، ضربه گیر پی ساختمان، انبساط عرشه پل

جداساز لرزه ای ساخت ایران، ضربه گیر پی ساختمان، انبساط عرشه پل

دکتر علی بخشی سرپرست پروژه ساخت جداساز لرزه ای با میرایی بالا در این باره توضیح می‎دهد: لاستیک به تنهایی در برابر وزن ساختمان مقاومت بالایی ندارد و ما باید راهی پیدا می‎کردیم که از له شدن لاستیک زیر بار ساختمان جلوگیری کرده و در عین حال انعطاف این ماده را برای جذب حرکات افقی حفظ کند. وی می‎گوید: راه حل مساله در استفاده از صفحات فولادی یا فیبر کربنی بود که به صورت افقی مابین لایه‎های لاستیک قرار گرفته و در فشار و دمای معین برای ایجاد یک پارچگی پخته شده اند. مهندس وحید ولادوست همکار پروژه نیز یکی از سخت ترین بخش‎های فنی کار را یک پارچه کردن صفحات مسلح کننده با ماده لاستیکی می‎داند و می‎گوید: صفحات فولادی از مقاومت بالا و قیمت پایینی برخوردارند اما به راحتی با ماده لاستیکی یک پارچه نمی‎شوند، ضمن آن که در محیط‎های شیمیایی مثل برخی کارخانه‎ها به سرعت دچار خوردگی می‎شوند. فیبر کربن راه حل دیگری است که هر چند قیمت بالاتری دارد اما یکپارچگی آن با لاستیک به صورت بهتری انجام شده و در مقابل خوردگی هم بسیار مقاوم است.

استفاده از فیبر پلی آمید راه حل دیگری بود که برای اولین بار در این پروژه به کار گرفته شد و نتایج بسیار خوبی را به دنبال داشت. پلی آمید هر چند نسبت به فیبر کربن از مقاومت کمتری برخوردار است اما از آن بسیار ارزان تر است و یکپارچگی بهتری را هم با لاستیک دارد، این ماده حتی یک تا دو درصد در افزایش میرایی جداساز لرزه ای نیز تاثیر داشت. وی خاطرنشان کرد: برای این که میرایی جداساز تا حد ممکن بالا برود نزدیک به ۳۰ نوع مواد افزودنی گوناگون در دو تا سه درصد باقیمانده آمیزه لاستیکی جداساز استفاده شد. فناوری جداساز لرزه ای با میرایی بالا که تمام مراحل طراحی اولیه، تولید نمونه و ساخت محصول نهایی آن در دانشگاه صنعتی شریف و با مشارکت بخش خصوصی انجام شده است هم اکنون در مرحله بهره برداری صنعتی قرار دارد و دفتر خدمات دانش بنیان دانشگاه صنعتی شریف آمادگی دارد تا این فناوری را در اختیار متقاضیان قرار دهد.

* فرآیندی که به وسیله آن ارتعاش جسم به تدریج کاهش پیدا می‎کند تا به صفر برسد را میرایی می‎گویند.

ایرنا

لینک کوتاه: http://iranetavana.ir/?p=2243

نظر خود را بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد.خانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

معادله امنیتی *