آخرین دستاوردها
خانه - دستاوردها و اختراعات - سنتز نانو حامل‌های پلیمری برای ژن درمانی سرطان ریه

سنتز نانو حامل‌های پلیمری برای ژن درمانی سرطان ریه

محققان دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تولید آزمایشگاهی نانو حامل‌های پلیمری دو جزئی موفق شدند بازدهی فرایند ژن‌ درمانی سرطان ریه را بهبود بخشند. این نانو حامل‌ها از سمیت پایین‌تر و قابلیت ژن رسانی بالاتری نسبت به نمونه‌های مشابه برخوردارند. ژن‌ درمانی یکی از روش‌های جایگزین بالقوه در درمان بیماری‌ها نظیر سرطان محسوب می‌شود اما مهم‌ترین مسئله‌ محدود کننده‌ این روش، مشکل رساندن ژن‌های اصلاح‌ شده به سلول هدف است. حامل‌های مختلفی به منظور استفاده در سیستم‌های دارورسانی و ژن رسانی مورد توجه و ارزیابی قرار گرفته است. برخی حامل‌ها علیرغم دارا بودن بازدهی بالا در فرایند ژن رسانی، سمیت قابل‌ توجهی از خود نشان می‌دهند. همین امر باعث شده استفاده از این حامل‌ها با مشکلات اساسی مواجه شود. از این رو، در سال‌های اخیر طراحی و سنتز حامل‌هایی با بازدهی بالا و سمیت کم در دستور کار بسیاری از محققان علم پزشکی قرار گرفته است.

دکتر محمد رمضانی مجری طرح، آسیب بافت‌های سالم را یکی از مشکلات جدی برخی روش‌های درمانی از جمله ژن درمانی و شیمی درمانی عنوان کرد و افزود: در این پژوهش سعی شد با تلفیق دو پلیمر، حامل ژنی در ابعاد نانو متری طراحی و سنتز شود در ادامه با استفاده از یک مولکول هدفمند، این نانو حامل‌ها به سلول سرطانی وارد شده و عملکرد این فرایند مورد ارزیابی قرار گرفت. وی، ژن رسانی هدفمند با بازدهی بالا و ایجاد سمیت سلولی کم را از مزایای عمده‌ استفاده از نتایج این طرح برشمرد. لازم به ذکر است، در این مطالعه مشتقات پلیمرهای پلی اتیلن ایمین و پلی ال لیزین به‌ منظور طراحی و تولید حامل ژنی مورد استفاده قرار گرفت به‌ طوری‌ که از خواص مطلوب هر دو پلیمر در محصول نهایی بهره‌گیری شد. مشتقات پلیمرهای مذکور دارای ظرفیت بافری بالا و سمیت سلولی پایینی هستند. از نانو حامل‌های سنتز شده‌ متشکل از پلیمرهای پلی اتیلن ایمین و پلی ال لیزین به منظور افزایش بازدهی انتقال ژن، به صورت هدفمند به سلول‌های سرطانی ریه استفاده شد. رمضانی در ادامه به معرفی ژن‌های هدف در فرایند ژن درمانی پرداخت: ژن‌های سرکوب کننده‌ تومور، ژن‌های خودکشی، ژن‌های تعدیل کننده‌ سیستم ایمنی و ژن‌های مهارکننده‌ آپووتوزیس از جمله‌ ژن‌های مورد هدف در فرایند ژن‌ درمانی هستند.

هدف این پژوهش، کاهش بیان ژن‌های مهارکننده‌ آپوپتوزی است که از جمله‌ این ژن‌ها می‌توان به Bcl-XL اشاره کرد. افزایش بیان ژن‌های مذکور به نوعی در سرطانی شدن سلول‌ها نقش داشته و در سلول‌های مبتلا به تومور سرطانی ریه مشاهده شده است. از این رو، در این مطالعه از روش RNA تداخلگر برای کاهش بیان ژن Bcl-XL استفاده شد. به گفته‌ این محقق، در این مطالعه شش نوع نانو حامل متشکل از درصدهای مختلف پلی اتیلن ایمین و پلی ال لیزین سنتز شد و ویژگی‌های مختلف آنها از قبیل اندازه‌ نانو ذرات، بار سطحی، ظرفیت بافری و توانایی متراکم کردن ژن مورد ارزیابی قرار گرفت. در نهایت کاهش بیان ژن و پروتئین Bcl-XL توسط آزمون RT-PCR و وسترن بلات و همچنین کاهش بیان ژن در روند القای آپوپتوز بررسی شد. نتایج آزمون‌های انجام شده بر روی نانو حامل‌های سنتز شده نشان می‌دهد که نمونه‌های سنتز شده با درصد جایگزینی ۱۰ درصد، از انتقال ژنی بهتری نسبت به پلی اتیلن ایمین خالص برخوردار است.

همچنین نتایج، انتقال موفقیت آمیز پلاسمید Bcl-XL به کمک نانو حامل هدفمند شده را به درون سلول‌های سرطانی تأیید می‌کند. به علاوه، بیان ژن و پروتئین Bcl-XL نسبت به گروه‌های کنترل کاهش ‌یافته و این موضوع موجب مرگ برنامه‌ریزی ‌شده‌ سلول‌های سرطانی، شده است. این تحقیقات حاصل تلاش‌های دکتر محمد رمضانی، دکتر خلیل آبنوس و دکتر رضا کاظمی اسکوئی (اعضای هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد) و دکتر سعیده عسکریان (دانش آموخته‌ مقطع دکترای این دانشگاه) است. نتایج این کار در مجله‌ Colloids and Surfaces B: Biointerfaces (جلد ۱۳۶، سال ۲۰۱۵، صفحات ۳۵۵ تا ۳۶۴) به چاپ رسیده است.

ایسنا

لینک کوتاه: http://iranetavana.ir/?p=8462

نظر خود را بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد.خانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

معادله امنیتی *